شبکه انديشمندان قم
ارسال به دوستان ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 43399

حجاب

آیا پوشاندن مو برای خانمها واجب است؟

مقدمه

    حجاب یکی از احکام ضروری اسلام است که شیعه و سنی بر آن اتفاق نظر دارند و از فلسفه های حکیمانه ای مثل (استحکام بنیان خانواده، کاهش خطا و خطر، حفظ احترام، نشاط و رغبت و ...) برخوردار است. خداوند متعال در سه آیه به مسأله پوشش بانوان اشاره کرده است. (نور 31، احزاب 59 و 33) که همگی بر اهمیت و چگونگی حجاب دلالت دارند، اما دستور پوشاندن موی خانمها در قرآن صریحاً نیامده و سؤال این مقاله آن است که چرا پوشاندن مو واجب شده است؟ آیا اشکالی دارد خانمها قسمت کمی از جلوی موی خود را بیرون بگذارند؟

پاسخ:

1-    اصل حجاب تاحدودی در زمان جاهلیت هم وجود داشت (چنانکه در اکثر اقوام و ملل پیشین خصوصاً ایران باستان به نوعی حجاب وجود داشته است) و زنها در جاهلیت موهای خود را می پوشاندند لکن گردن و زیرگلوی آنها آشکار بودکه قرآن امر به پوشاندن آن کرد (ولیضربن بخمرهن علی جیوبهن24/31) یعنی جلباب و خمار که در حجاب رایج بود، به طور طبیعی پوشاننده موی زنها بود: الجلباب، خمار المرأه
الذی یغطی رأسها اذا خرجت لحاجة (التبیان فی تفسیر القرآن، ج 8 ص 361 و مجمع البیان ج 8، ص 578) به قول بعضی مفسرین پوشش سر، امری طبیعی و مفروغ عنه بود (مصطفوی، التحقیق فی کلمات القرآن ج 3، ص 13) و قرآن امر به پوشاندن گردن و سینه هم کرد.

   لذا مراجع معظم تقلید صریحاً فتوا می دهند که زن باید تمام بدن و موی خود را (به جز گردی صورت و دستها تا مچ) در برابر مرد نامحرم بپوشاند (تعلیقات علی العروه، الستر) حتی وقتی از فقها در باره کلاه گیس سؤال می شود، پوشاندن آنرا بنابراحتیاط واجب لازم می دانند ((تعلیقات علی العروه، الستر)) .

2-جزئیات بسیاری از احکام اسلام مثل تعداد رکعات نماز یا تعداد طواف دور خانه خدا و صدها واجب و حرام دیگر در قرآن تصریح نشده و براساس فرمایش الهی وظیفه توضیح و تبیین آن به عهده پیامبر (ص) و اهل بیت معصوم (ع) اوست. لذا منابع فقهی مسلمین غیر از قرآن ، سنت یعنی قول و فعل و تقریر معصوم (ع) و سه دیگر عقل هم می باشد که پیروی از آن واجب است.

3- دیگر دلایل فقها برای این حکم،احادیث و روایاتی است که از پیامبر اعظم (ص) و اهل بیت ع و حتی بزرگان اهل سنت آمده است که در ذیل به چند نمونه اشاره می شود:

الف- از امام صادق (ع) سؤال شد؟ چه چیزی از زن نامحرم برای مرد جایز است که ببیند؟ حضرت فرمودند : صورت و دستها و دوقدم (وسایل الشیعه ج 14، باب109، ج2 و نیز ترجمه المیزان، ج 15 ص 164)

ب- فضيل بن يسار می گوید، از امام صادق (ع) سؤال کردم آیا ساعد از زینتهایی است که خداوند
می فرماید آن را جز برای شوهران آشکار نکنید؟ امام فرمودند : بله همچنین زیر روسری و النگو نیز از آن زینتها هستند.

ج- امام رضا (ع) می فرمایند : لازم نیست زن موی خود را از پسر بچه تا قبل از بلوغ بپوشاند [یعنی پوشاندن از مردان بالغ واجب است] (وسایل الشبعه ج 14، باب 126، ج 3)

د- عایشه همسر رسول خدا، نقل می کند که خواهرش اسماء درحالیکه روسری نازکی به سر داشت نزد رسول خدا (ص) آمد، حضرت روی از او برتافت و فرمود:

     ای اسماء زن وقتی به سن بلوغ می رسد نباید جز دست و صورتش آشکار باشد (سنن ابی داود، ج 4 ص 62)

هـ- ابن عباس نیز می نویسد: زن مو، سینه و دور گردن و زیرگلویش را باید بپوشاند. (به نقل از مجمع البیان، ج7 ص 138)

و- طبری نیز می افزاید : روسری هایشان را بر سینه ها بیندازند تا موها، گردنها و گوشواره هایشان مستور بماند. از این نمونه احادیث فراوان است که جهت رعایت اختصار، اشاره به موارد فوق کفایت می کند.

 4- شهید مطهری در باره حدود پوشش و حجاب[و از آن جمله پوشش مو می فرمایند] :

 در اینکه پوشاندن غیروجه و کفین بر زن واجب است، از لحاظ فقه اسلام هیچگونه تردیدی وجود ندارد. این قسمت جزء ضروریات و مسلمات است، نه از نظر قرآن و حدیث و نه از نظر فتاوی در این باره اختلاف و تشکیلی وجود ندارد، آنچه مورد بحث است پوشش چهره و دستها تا مچ است (مسأله حجاب ص 165)

    و قابل ذکر است باتوجه به احادیثی که از شیعه و سنی نقل شد، در این مسأله میان مذاهب اسلامی اجماع وجود دارد و همگی بالاتفاق پوشاندن همه مو را برای خانمها واجب می دانند. و البته در موردپوشاندن وجه و کفین با یکدیگر اختلاف نظر دارند که خارج از بحث ماست.

 

نتیجه گیری

    بنابراین روشن است که اسلام بر سلامت جامعه و حراست از پاکی محیط زندگی تأکید می ورزد و رهایی از قیود دینی و شکستن مرزهای مشروع را برنمی تابد و هرگونه زمینه سازی در جهت تحریک گرایشهای جنسی را ممنوع می شمارد . پوشاندن همه مو حتی قسمتهای جلو آن را نیز واجب می شمارد.

 

 

 

پی نوشت:

1- قابل ذکر است این مسأله برای زنان اهل کتاب، زنهای کنیز ، زنهای قاعده، نگاه هنگام خواستگاری و ..... احکام خاصی دارد که از حوصله این مقاله خارج است.

2-احادیث زیادی که درباره عذابهای اخروی خانمهایی که جلوی موی خود را نمی پوشانند وجود دارد ، شاهدی بر این مدعاست که خدای عادل، بی گناه کسی را مجازات نمی کند. از ذکر آنها نیزصرف نظر می شود.

 

 


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :