شبکه انديشمندان قم
ارسال به دوستان ذخیره خروجی XML خروجی متنی خروجی PDF
کد خبر : 25770

ضرورت "تحول روشي" در ارائه دروس معارف اسلامي

طرحي نو در اندازيم

در شماره 86 نشريه، مقاله اي از حجت الاسلام دكتر محمد علي رضايي اصفهاني با عنوان "لزوم تحول سوم در دروس معارف" تقديم شد. در همين راستا، نوشته اي از مدير محترم مركز معارف اسلامي و ادبيات فارسي دانشگاه صنعتي اصفهان به دستمان رسيد كه اينك پيشكش منظر و مرآي اهل نظر مي شود.
معارف، آماده ادامة اين بحث و نشر ديدگاه هاي انتقادي، اصلاحي و يا استعلايي فرهيختگان، به ويژه اساتيد و مدرسان دروس معارف اسلامي است.

اشاره
در شماره 86 نشريه، مقاله‌اي از حجت‌الاسلام دكتر محمد‌علي رضايي‌‌اصفهاني با عنوان "لزوم تحول سوم در دروس معارف" تقديم شد. در همين راستا، نوشته‌اي از مدير محترم مركز معارف اسلامي و ادبيات فارسي دانشگاه صنعتي اصفهان به دستمان رسيد كه اينك پيشكش منظر و مرآي اهل نظر مي‌شود.
معارف، آماده ادامة اين بحث و نشر ديدگاه‌هاي انتقادي، اصلاحي و يا استعلايي فرهيختگان، به ويژه اساتيد و مدرسان دروس معارف اسلامي است.


درآمد
مولوي نقل مي‌كند: استاد سلماني‌اي بود كه تيغ او كُند شده بود و ديگر سر خلايق را خوب نمي‌تراشيد. به او گفتند: تيغت را عوض كن! گفت: تيغ نو چند است؟ گفتند: ده ريال. گفت: يك ريال مي‌دهم ناني مي‌خورم و همان تيغ كهنه را قوي‌تر بر سر مردم مي‌كشم!
اين حكايت كساني است كه بر روش‌هاي گذشته خود اصرار و ابرام بي‌جا دارند و نمي‌خواهند آنها را عوض كنند.
در نظرسنجي تازه‌اي كه توسط يكي از نهادهاي دانشگاهي از دانشجويان در بارة دروس معارف اسلامي شده است، حدود 90% دانشجويان به ضرورت وجود درس‌هاي معارف اذعان كرده‌اند، اما حدود 70% آنان با نحوه ارائه اين دروس موافق نبوده‌اند و چگونگي ارائه آنها را نمي‌پسندند. اين مسئله مي‌تواند به عنوان يك هشدار هم براي مسئولان و هم اساتيد معارف اسلامي و دلسوزان اين حوزه باشد. در همين راستا ذكر چند نكته خالي از لطف نيست:


1. لازم است اين معضل كه بيش و كم همه به آن واقف هستند با عنوان ايجاد يك "انقلاب روشي" و ارائه راهكارهاي خلاقانه و كارآمد -‌ متناسب با شرايط جديد نسل جوان‌- دغدغه همه شود و با شكستن قالب‌هاي كهن و راه‌هاي فرسوده، در عين حفظ مباني و اصول علمي و ديني در سايه قرآن كريم و عترت طاهرين(ع)، طرح‌هايي نو در اندازيم.
2. كارهايي متنوع، سنتي و دلپذير، مثل برگزار كردن كلاس‌هاي معارف در مكان‌هاي مقدس و مشاهد مشرفه، اردوهاي يك روزه با دانشجويان، بازديد از اماكن تاريخي، استفاده از طبيعت و كوه و حتي فضاي باز دانشگاه، مي‌تواند به عنوان يك گزينه بررسي شود.
بعضي از محافل و حلقات قديمي مثل جلسات قرآن خانگي و روضه‌هاي هفتگي و... جذاب، كارآمد و مفيد بودند كه متأسفانه امروزه فراموش شده و بايد آنها را احيا كرد.
3. حضور مستمر و صميمانه اساتيد معارف در خوابگاه‌هاي دانشجويي، تحت عنوان جلسات پرسش و پاسخ و...، مي‌تواند‌ تا حدودي راهگشا باشد.
4. لازم است ماهنامه وزين معارف حداقل يك شماره را تحت عنوان ويژه‌نامه، به اين مسئله اختصاص دهد و با جمع‌آوري مقاله و مصاحبه و نظرسنجي از اساتيد و كارشناسان و دانشجويان، مسئله را به شكل جدي مطرح و پي‌گيري نمايد. همچنين ايجاد قسمتي ثابت با عنوان راهكارهاي جديد و خلاقيت‌ها در اين مجله ضروري مي‌نمايد.
5. شايسته است ساير مطبوعات و رسانه‌هاي وابسته به نهاد نمايندگي مقام معظم رهبري مثل هفته‌‌نامة آواي نهاد، وب سايت‌ها و... نيز به اين مسئله اهتمام نمايند.
6. توسعة دروس معارف اسلامي به مقطع كارشناسي ارشد و لو در حد 2 واحد نيز خود جاي تأمل و گفتگو دارد.
7. گروه‌هاي معارف اسلامي بايد بيش از پيش از حاشيه به متن دانشگاه‌ها وارد شوند. يكي از راهكارهاي عملي شدن اين آرزو مي‌تواند، ايجاد دروس تخصصي متناسب با هر رشته‌اي مثل اخلاق پزشكي، اخلاق مهندسي، اخلاق وكالت،‌ (اخلاق حرفه‌اي) و يا تاريخ فرهنگ و تمدن صنعتي و... باشد.
8. طرح ضيافت انديشه با همة معايب و كاستي‌هايي كه داشته است -خصوصاً احتساب 4 واحد به شركت كنندگان!- ناشي از احساس اين خلاء عظيم روشي در شيوة تدريس معارف بوده است. قالب‌ها را بايد شكست، طرحي نو در انداخت، اما آن طرح نو، محتاج شجاعت، خلاقيت، برنامه و بالاخره همراه با آزمون و خطا خواهد بود.
9. ما چه بخواهيم چه نخواهيم، چه دوست داشته باشيم و چه نداشته باشيم، بايد قبول كنيم زبان و ادبيات نسل جديد با جوان 10 سال پيش متفاوت است؛ تا چه رسد به جوان دوران دفاع مقدس و انقلاب اسلامي. پس ضرورت تغيير روش با حفظ محتوا و اصالت، ضروري‌تر مي‌نمايد؛ ولي نيك مي‌دانيم و معترفيم براي استاد محترمي كه سال‌ها با روش خاص خود تدريس كرده و نظرسنجي‌ها و ارزشيابي‌هاي خوبي هم داشته است، اين تغيير عادت چقدر دشوار است.


سخن آخر
جوان امروز مظلوم‌ترين جوان دوران تاريخ ايران است. هيچگاه اين همه حمله به دين و اخلاق و غيرت و تعهد و انديشه و تفكر جوانان با روش‌هاي جديد و فريبنده صورت نگرفته است. سايت‌ها، ماهواره‌ها، فيلم‌هاي مستهجن و بلوتوث‌ها، مواد مخدر صنعتي و روانگردان‌ها و... نمونه‌اي از اين هجمه‌هاست. پس اين ايتام آل‌محمد(ص) را دريابيم.

 


پا نویس:
. اين عبارت برگرفته از حديثي از امام حسن عسكري× از پدرانشان از رسول اكرم| است كه مي‌فرمايد: "أَشَدُّ مِنْ يُتْمِ الْيَتِيمِ الَّذِي انْقَطَعَ عَنْ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ يُتْمُ يَتِيمٍ انْقَطَعَ عَنْ إِمَامِهِ وَ لَا يَقْدِرُ عَلَى الْوُصُولِ إِلَيْهِ وَ لَا يَدْرِي كَيْفَ حُكْمُهُ فِيمَا يُبْتَلَى بِهِ مِنْ شَرَائِعِ دِينِهِ...؛ سخت‏تر از يتيمى يتيم، يتيمى است كه از امامش جدا شده و نمى‏تواند به او برسد و نمى‏داند در آنچه وى از امور دينى خود به آن گرفتار شده حكم او چگونه مى‏باشد، هان هر كس از شيعيان ما عالم به علوم ما باشد و جاهل به شرع ما را راهنمايى كند در رفيق اعلى با ما خواهد بود." طبرسي، احمد، الاحتجاج، ج‌1، ص 16، باب الاخبار في فضل‌العلماء، ح 1، طبرسي در اين باب احاديث فراواني در اين باره آورده است.


نظر شما



نمایش غیر عمومی
تصویر امنیتی :